ABD, yapay zeka alanında dünya genelindeki rekabette belirgin bir avantaja sahip olmak için veri merkezi yatırımlarına ve çip üretiminde yeni stratejilere yöneliyor. Anadolu Ajansı’nın “Zeka Yapay Yarış Gerçek” başlıklı dosyasının üçüncü bölümünde, Amerika’nın yapay zeka yatırımları ve teknoloji şirketlerine sunduğu fırsatlar detaylandırıldı.
Ülke, ChatGPT, Gemini ve Claude gibi büyük dil modellerinin desteğiyle, üniversitelerle yapılan işbirlikleri, Silikon Vadisi’ndeki girişimcilik ruhu ve savunma odaklı araştırma programlarıyla yapay zekayı ekonomik ve stratejik bir güç haline getirmeyi amaçlıyor. Washington yönetimi, 2022 yılında duyurulan “America’s AI Action Plan” ile yenilik kapasitesini artırmayı, yapay zeka altyapısını güçlendirmeyi ve uluslararası alanda liderlik sağlamayı hedefliyor.
ÖZEL SEKTÖRÜN ROLÜ GÜÇLENİYOR
ABD’nin yapay zeka stratejisinde özel sektör kritik bir rol üstleniyor. OpenAI, Google, Microsoft, Amazon, Meta, Anthropic ve Nvidia gibi teknoloji devleri, yalnızca yapay zeka model geliştirme yarışında değil, aynı zamanda çip üretimi, bulut bilişim, veri merkezi yönetimi ve yapay zeka hizmet ihracatı alanlarında da ülke ekonomisine önemli katkılarda bulunuyor. 2022 yılı itibarıyla küresel ölçekte özel şirketler tarafından yapılan 344,7 milyar dolarlık yapay zeka yatırımının 285,9 milyar doları ABD merkezli firmalar tarafından gerçekleştirilmiştir.
VERİ MERKEZLERİ YAPAY ZEKANIN GÜCÜNÜ DESTEKLİYOR
Özellikle OpenAI’ın ChatGPT ile başlattığı yapay zeka kullanımının yaygınlaşması, bu teknolojinin günlük yaşamda daha fazla yer edinmesini sağladı. Google Gemini, Anthropic Claude ve Meta’nın açık kaynaklı yapay zeka modelleri, ABD merkezli şirketlerin global rekabetteki etkisini artırdı. Ülkede 2022 yılı itibarıyla 5 bin 427 veri merkezi bulunuyor; Almanya 529, Birleşik Krallık ise 523 merkez ile onu izliyor. Bu veri merkezlerinin yüksek enerji tüketimi, ABD’nin yapay zeka stratejisinde enerji ihtiyacını da ön plana çıkarıyor.
ÇİP ÜRETİMİNDE TAYVAN BAĞIMLILIĞI
Yapay zeka uygulamalarına yönelik artan talep, grafik işlem birimi (GPU) erişimini de stratejik bir unsur haline getiriyor. ABD’li Nvidia’nın GPU’ları, yapay zeka modellerinin eğitimi ve çalıştırılması için kritik bir altyapı sağlıyor. Çip üretiminde lider konumda olan Tayvanlı TSMC, piyasa değeri bakımından dünyadaki en değerli şirketler arasında yer alıyor. ABD, yapay zeka teknolojisinde liderliği hedeflerken, çip üretiminde Tayvan’a olan bağımlılığı azaltmak için yatırımlarını artırıyor. “America’s AI Action Plan” çerçevesinde, yarı iletken üretimini ülke içine çekerek teknolojik güvenliğini ve tedarik zincirini güçlendirmeyi planlıyor.
SAVUNMA SEKTÖRÜNDE YAPAY ZEKAYA YÖNELİM
Yapay zekanın ABD ekonomisindeki etkisi, yalnızca teknoloji alanıyla sınırlı kalmıyor. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), hem savaş alanında yeteneklerini artırmak hem de bürokratik süreçlerini otomatikleştirmek için yapay zeka teknolojilerini kullanmayı hedefliyor. Ancak, hükümet ile yapay zeka şirketleri arasında “askeri amaçlı kullanım” konusunda anlaşmazlıklar yaşanıyor. Yapay zeka firması Anthropic, Claude modelinin “tüm yasal askeri amaçlar” için kullanılmasına izin vermediği için Pentagon ile anlaşmazlıklar yaşamıştı. Bunun üzerine OpenAI, hükümetle bu konuda bir anlaşma yaptığını duyurdu.
