İstanbul klarnetin ve müziğin dünya başşehri

Sanatçı Yom, İstanbul’a 2. kere geliyor. İstanbul’u müziğin ve klarnetin dünya başşehri olarak gören sanatçı, Hüsnü Şenlendirici ile de birlikte çalmak istediğini söylüyor. Konser öncesi müziğinden ömür ideolojisine kadar klarnet virtüözü Yom ile derin bir sohbet ettik.

Klarnetinizi çok farklı kullanıyorsunuz. Bir klarnetin verdiği sesten ve histen çok daha ötesini hissettiriyorsunuz. Aranızda nasıl bir münasebet var?

Bana nazaran klarnet, yalnızca müzik enstrümanı değil, hayatımda değerli birçok beşerle ilgili gerçek bir tutkudur. Büyükbabam Fransa’nın kuzeyinde klarnetçiydi. Ben de 5 yaşında enstrümanı çalmaya başladım. Klâsik Yahudi müziği annemin kökenleriyle direkt bağlıdır. Klezmer ismi verilen müzik stilinde klarnet çok kıymetlidir ve insan sesi kadar çok etkileyici olmalıdır. Bu müziği artık klasik usulünde çalmasam da, bu hissin gerekliliğine ve bu “ses olarak klarnet” olayına hâlâ bağlıyım.

Farklı lisan, din ve ırkları tek enstrüman ile harmanlayıp müziğinizi yapıyorsunuz. Bu ideolojiye nasıl ulaştınız?

Müziği dinleyerek ve çeşitli kökenleri olan bir sürü beşerlerle tanışarak, coğrafik hudutların sanal olduğunu ve yalnızca zihnimizde var olduğunu anladım. Müzik hakikaten tanışmak ve birbirini tanımak için kozmik bir lisandır. Bu ideoloji öbür mahallî müzikler ve geleneklerle (hatta Türk tesiri çok fazla) buluşup harmanlanarak yapılan Klezmer müziğiyle ilgilidir.

Müziğin dünyaya yayılmış bir ruh olduğuna inanıyorsunuz. Bu ruhu neden klarnet ile hissediyorsunuz?

Klarnetimi öbür enstrümanlardan daha çok çalmayı sevmemin sebebi tabir biçimimin olması ve hislerimi sözlerden daha uygun söz etmemdir. Ancak enstrümanlara yönlendirilen güç hakikat ise, bütün enstrümanların maneviyatını söz edebileceğini düşünüyorum.

ÇOK ŞEY ÖĞRENDİM

Salgında stüdyoya kapandınız ve çıkmadınız. Her şey bittiğinde nasıl bir kimlik ile çıktınız?

Eskisinden daha da delirdim! Ancak tıpkı vakitte, pek çok şey öğrendim ve müziği farklı bir biçimde çalışmaya başladım, daha çok kendim için çalıştım. Kapanmanın üçüncü gününde çocuğum doğdu. Hayatım o kadar değişti ki daha evvel nasıl olduğunu bile hatırlamıyorum. Bu süreçte kendim için çalabildiğim klarneti, polifonik enstrümana dönüştürmeye başladım. Bu çalışmanın birtakım kısımları şenlik için vereceğim konserde yer alacak.

İstanbul Caz Şenliği kapsamında Türkiye’ye geliyorsunuz. Birinci ziyaretiniz mi?

İstanbul’a ikinci sefer geliyorum. On sene evvel klâsik Klezmer müziğini hâlâ çalarken geldim ve mükemmel bir tecrübe yaşadım! İstanbul’u ve klarnetin dünya başşehrini benim için temsil etmesi gerçeğini seviyorum. Klarnetin sesini her yerde duyduğumu hatırlıyorum, hatta konuta getirdiğim bir klarnet bile aldım. Son on yılda benim için çok değerli bir tesir haline gelen ve ruhuma o kadar derinden dokunan bu mükemmel Türk klarnet usulünü dinleyerek o kadar çok vakit geçirdim ki, kendimden bir kesim üzere hissediyorum.

ŞENLENDİRİCİ İLE ÇALMAK HAYALİM

2012 tekrar İstanbul Caz şenliğinde Marcus Miller ile Türkiye’nin en büyük klarnet sanatkarlarından Hüsnü Şenlendirici sahne almıştı. Birlikte çalmak ister misiniz?

Tabi ki, Hüsnü Şenlendirici’yi ve müziğini biliyorum. Taksim Trio’nun tüm dünyada en sevdiğim kümelerden biri olduğunu da söyleyebilirim. Umarım günlerden birinde onunla karşılaşıp birlikte klarnet çalma hayalim gerçekleşir.

Bir bilgiye nazaran çok fazla Fransa’nın dışına çıkmak istemiyor ve turnelere katılmak istemiyorsunuz. Daha az kitle ile yolunuza devam etmek istiyorsunuz. Bu bilgi gerçek mu?

Şu ana kadar 25 yılda çok cins yaptım, turneleri seviyorum lakin çocuk sahibi olduktan ve ailemle kırsal kesite yerleştikten sonra, daima trende ve uçakta olmaktansa müzik yapıp beste yapmayı değerli görüyorum. Tekrar de seyircilerle buluşmayı ve gerçek müzikal çıplak gerçeği insanların önünde vermeyi başardığımı hissettiğim inanılmaz enerjiyi seviyorum.

Aile kökenleriniz müziğinize yansıyor mu?

Annemin ailesi Doğu Avrupa’nın Transilvanya bölgesinden gelen Yahudi kökenli beşerler oldukları için onların kültürü ve tarihi benim için çok değerlidir ve genelde sevdiğim müzik bu kökenlere dayanır. Müzik dinlemeye küçük bir çocukken klasik Yahudi müziğini dinleyerek başladım. Sanat, buluş, kompozisyon ve beşerlerle iş birliği konusunda bir köken seçimi yoktur. Yalnızca güç, his ve son olarak en farklı beşerlerle bile sevgiyi inşa etme problemi vardır.

TÜRK KÖKENLİ HİSSEDİYORUM

Spotify’dan sizi en çok İstanbul’dan dinlemişler bunun aile bağlarınız ile ilgisi olabilir mi? Seferad kökleriniz İstanbul’a dayanıyor mu?

İstanbulluların Spotify’dan beni çok dinlemeleri inanılmaz bir sürpriz ve büyük bir onurdu. Zira İstanbul’u sahiden dünyanın, klarnetin ve müziğin başşehri olarak görüyorum. Türk kökenli değilim lakin o denli olduğumu hissediyorum. Herhalde bu yüzden Türk klarnetine olan sevgim ve kendi müziğim üzerindeki tesirini İstanbullular direkt kalplerinde hissetti.

Düet yapmaya geliyorum

Bizler çok heyecanlıyız sizi dinleyeceğimiz için. Sizi dinlemeye gelenler nasıl bir sahne izleyecek?

Son albüm Celebration’ın piyanisti ve sevgili dostum Leo Jassef ile İstanbul Caz Festivali’ne, elektronik tesirler olmadan yalnızca düet yapmaya geleceğim. Albümün farklı kesimlerinden çalacağız. Lakin daha mistik bir formda, daha büyük bir müzik kesimini da yine değerlendirileceğiz. Hepimizi farklı ruh hallerine, farklı hislere, mutlak tatlılıktan çok heyecana, büsbütün askıya alınmış meditatif kesimlerden çılgın, histerik, ritmik doruklara taşıyacak bir çeşit müzik meditasyonunu dinleyicilere sunacağız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.